Histerosalpingografia w pracowni RTG
HSG to badanie rentgenowskie sprawdzające drożność jajowodów i kształt jamy macicy. Przez szyjkę wprowadza się cienką rurkę, którą podawany jest kontrast. Jego przepływ obserwuje się na zdjęciach RTG.
Treść zaktualizowana: 4 października 2026
Treść opracował Paweł Sadowski, ginekolog położnikBadanie odbywa się w ramach krótkiego pobytu w szpitalu CDT Medicus, ul. Leśna 8b w Lubinie. Godzinę przyjęcia i przewidywany czas pobytu potwierdzamy indywidualnie.
Przed badaniem ustalamy termin w cyklu, wymagane wymazy i sposób łagodzenia bólu. Powiedz o obawach i wcześniejszych bolesnych badaniach. Leki przyjmuj zgodnie z otrzymaną instrukcją.
Wstępnie omawiamy obraz po badaniu. Jeśli otrzymasz lek uspokajający lub powodujący senność, zorganizuj odbiór i nie prowadź pojazdu. Dalsze zalecenia otrzymasz przed wyjściem.
Zakres konsultacji
RTG
obrazowanie jamy macicy i jajowodów
Twój komfort
omówienie sposobu łagodzenia bólu
po miesiączce
badanie przed owulacją i po wykluczeniu ciąży
wynik od razu
wstępne omówienie obrazów po badaniu
Badanie pokazuje kształt jamy macicy oraz to, czy kontrast przechodzi przez jajowody i wypływa do jamy otrzewnej. Jest jednym z podstawowych badań drożności jajowodów w diagnostyce niepłodności.
Po założeniu wziernika przez szyjkę wprowadza się cienką rurkę, czyli kateter. Przez nią podawany jest kontrast, a jego przepływ obserwuje się w RTG. Przed badaniem omawiamy sposób łagodzenia bólu.
HSG nie jest samodzielnym testem płodności. Wynik łączy się z wiekiem pacjentki, czasem starań, oceną owulacji, USG i badaniem nasienia partnera.
Aktualne informacje
Poniższe informacje pomagają przygotować się do konsultacji i lepiej zrozumieć kolejne decyzje. Nie zastępują indywidualnej oceny lekarskiej.
Histerosalpingografia jest badaniem rentgenowskim. Kontrast wypełnia jamę macicy, przechodzi do jajowodów i, jeśli są drożne, wypływa do jamy otrzewnej. Kolejne obrazy pokazują przebieg tego procesu.
HSG odpowiada przede wszystkim na pytanie o drożność jajowodów i zarys jamy macicy. Nie ocenia owulacji, rezerwy jajnikowej, jakości komórek jajowych ani wszystkich przyczyn niepłodności.
Swobodny wypływ kontrastu po obu stronach przemawia za obustronną drożnością. Brak wypływu może odpowiadać niedrożności, ale przy zatrzymaniu kontrastu blisko macicy trzeba brać pod uwagę także przejściowy skurcz jajowodu albo warunki techniczne.
Nieprawidłowy lub niejednoznaczny obraz nie zawsze prowadzi bezpośrednio do leczenia operacyjnego. Dalsze postępowanie zależy od miejsca nieprawidłowości, objawów, wieku, czasu starań i wyników pozostałych badań pary.
Podstawowym celem HSG jest diagnostyka. W badaniach obserwowano przejściowo większą liczbę ciąż po płukaniu jajowodów, szczególnie z użyciem kontrastu olejowego. Jakość części dowodów jest ograniczona, a efekt zależy od populacji i rodzaju kontrastu.
Nie należy obiecywać efektu leczniczego każdej pacjentce. Możliwa korzyść nie zastępuje równoległej diagnostyki partnera, oceny owulacji ani leczenia innych rozpoznanych przyczyn.
Najczęściej występują przejściowe skurcze podbrzusza, niewielkie plamienie i wypływanie resztek kontrastu. Rzadziej dochodzi do infekcji, reakcji na kontrast, omdlenia wazowagalnego lub przedostania się kontrastu do naczyń.
Dawka promieniowania jest ograniczana do ilości potrzebnej do uzyskania obrazów diagnostycznych. Badania nie wykonuje się, jeśli istnieje możliwość trwającej ciąży.
Krok po kroku
Celem wizyty jest nie tylko wykonanie badania, ale także zrozumiały wynik i konkretny plan dalszego postępowania.
Sprawdzamy termin cyklu, możliwość ciąży, objawy infekcji, alergie i dokumentację.
Po założeniu wziernika i przygotowaniu szyjki cienki kateter wprowadza się do jamy macicy.
Kontrast podawany jest stopniowo, a jego przepływ ocenia się na bieżąco w obrazie rentgenowskim.
Omawiamy drożność jajowodów, zarys jamy macicy i ewentualne kolejne kroki.
Przed wizytą
Dokładny termin i zakres badań przed procedurą są ustalane indywidualnie. Poniższe zasady zmniejszają ryzyko wykonania badania w ciąży lub podczas infekcji.
Ważne dla bezpieczeństwa
Duszność, narastający obrzęk języka lub gardła, omdlenie albo bardzo obfite krwawienie z osłabieniem wymagają natychmiastowej pomocy. Zadzwoń pod 112 lub 999. Nie czekaj na odpowiedź na SMS lub e-mail z gabinetu.
Niewielkie plamienie i krótkotrwałe skurcze mogą wystąpić. Przy gorączce, narastającym bólu, nieprawidłowej wydzielinie lub wysypce skontaktuj się z lekarzem tego samego dnia. Jeśli nie możesz uzyskać pilnej oceny, zgłoś się do izby przyjęć. Niepokojące objawy to:
Lubin i okolice
Badanie drożności jajowodów HSG wykonywane jest w Lubinie po wcześniejszej kwalifikacji. Główna lokalizacja to 59-300 Lubin, woj. dolnośląskie, Polska. Z opieki korzystają również pacjentki z Polkowic, Legnicy, Głogowa, Prochowic, Jawora, Przemkowa i Złotoryi, a także z Bolesławca, Lwówka Śląskiego i Środy Śląskiej. Zakres oraz miejsce wizyty należy potwierdzić podczas rejestracji.
Dobrze wiedzieć
Termin badania, wymagane wyniki i sposób przyjmowania leków ustalamy przed pobytem. Jeśli otrzymasz lek uspokajający lub powodujący senność, nie prowadź pojazdu; zorganizuj odbiór i zastosuj się do zaleceń dotyczących dalszego powrotu do aktywności.
Powiązane informacje
Praktyczne odpowiedzi
W wybranych sytuacjach alternatywą może być HyCoSy, czyli ultrasonograficzna ocena drożności jajowodów z zastosowaniem odpowiedniego kontrastu. Metoda nie wykorzystuje promieniowania jonizującego. Wybór pomiędzy HSG a HyCoSy zależy od wskazania, sytuacji klinicznej, dostępności metody oraz doświadczenia ośrodka.
Odczucia są indywidualne. Najczęściej występują krótkie skurcze podobne do miesiączkowych podczas wypełniania macicy kontrastem. Silny ból może utrudniać badanie i wymaga poinformowania osoby wykonującej procedurę.
Nie zawsze. Zwłaszcza przy obrazie niedrożności blisko macicy możliwy jest skurcz jajowodu lub czynnik techniczny. Wynik ocenia się wraz z obrazami i całą sytuacją kliniczną, a czasem potrzebna jest weryfikacja.
Termin wznowienia starań zależy od przebiegu badania, użytego kontrastu i indywidualnych zaleceń. Pacjentka otrzymuje tę informację po procedurze.
Nie należy traktować HSG jako metody mechanicznego leczenia trwałej niedrożności. Podanie kontrastu może czasem usunąć przejściową przeszkodę lub wiązać się z krótkotrwałym wzrostem płodności, ale nie zastępuje leczenia potwierdzonych zmian anatomicznych.
Źródła i aktualność
Stan treści: 4 października 2026. Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji ani badania.
Kontakt i rejestracja
Rejestracja bezpośrednia
W wiadomości e-mail lub SMS podaj rodzaj badania i numer telefonu do kontaktu. Nie przesyłaj pełnej dokumentacji medycznej bez wcześniejszego uzgodnienia.
